Gastvrijheid

In de komende weken zal de Eerste Kamer zich moeten uitspreken over het wetsvoorstel om het aanwezig zijn zonder de juiste verblijfspapieren in Nederland strafbaar te stellen. De Tweede Kamer heeft daar al mee ingestemd. Veel experts en gezaghebbende instanties hebben zich tegen het voorstel uitgesproken. Het zal de problemen die er zijn in de asielketen niet oplossen en het raakt mensen die toch al kwetsbaar zijn.

In Markt 17 gebruiken Vluchteling Onder Dak en Vluchtelingenwerk kantoorruimte, organisaties die veel ongedocumenteerden bijstaan. De lijnen met het inloopcentrum zijn kort. Mensen die door de organisaties worden ondersteund komen ook geregeld als bezoeker in Markt 17 en vaak gaan ze er als vrijwilliger aan de slag. Er zijn zorgen over de gevolgen van de nieuwe wet voor deze mensen. Zullen zij blijven meedoen? Kunnen hun kinderen veilig naar school of naar een sportvereniging? Durven zij nog een beroep te doen op hulp van een arts of de politie als dat voor hen nodig is?

Mocht de wet worden aangenomen, dan kan er op verschillende manieren op worden gereageerd? In de Verenigde Staten bestaat het fenomeen ‘Sanctuary cities’. Dat zijn steden die de samenwerking met de vreemdelingenpolitie ICE bewust tot een minimum beperken om het vertrouwen in de overheid bij immigrantengemeenschappen te behouden. Iets vergelijkbaars zou ook in Nederland gestalte kunnen krijgen. Ook in Wageningen wordt daar over nagedacht.

De gemeenteraad van Wageningen heeft een motie aangenomen om deze groep ruimte blijven bieden zo veel mogelijk te blijven meedoen in de samenleving. Ieder is mens waardevol is en heeft recht op menselijke waardigheid en rechtsbescherming. Wageningen moet, als stad van de vrijheid en bevrijding, ook wanneer zij onder druk staat van landelijke wetgeving, pal blijven staan voor mensenrechten en solidariteit, en zich actief inzetten om mensen in kwetsbare posities te beschermen. Het college van burgemeester en wethouders wordt gevraagd om zich in woord en daad in te zetten voor het uitgangspunt dat geen mens illegaal is, en uit te spreken dat mensen die asiel hebben aangevraagd en mensen zonder papieren, opvang, zorg en rechtsbescherming verdienen.

Het is een bemoedigend signaal. Nog wenselijker zou zijn wanneer de Eerste Kamer haar taak om wetten te toetsen op kwaliteit, rechtmatigheid en uitvoerbaarheid serieus neemt en zich gevoelig toont voor de kritiek die er op is geleverd door de Raad van State, de politie, de Vereniging Nederlandse Gemeenten, artsenfederaties, kerken en verschillende inspectie-organen.